انفیه

در لغت نامه دهخدا در مورد معنی اَنفیه دارویی که باعث عطسه می‌گردد و باعث باز شدن مجرای بینی می‌شود.این دارو برای درمان سینوزیت، عفونت های بدن که از طریق عطسه خارج میشوند و درمان گرفتگی و ابریزش بینی است.^[۱]

معرفی انفیه

• انفیه یعنی هر دارویی که به بینی کشند. سعوط یا عطسه آور یکی دیگر از داروهای طب سنتی است. مجموعه ای از داروهای معطر و عطسه آور که آن را گاه در بینی کنند.
• در طب سنتی به کشیدن دارو در بینی سعوط می گویند. سعوط یعنی ریختن دارو در بینی . سعوط روشی برای رساندن دارو به مغز یا سینوس ها می‌باشد. بیشتر سردرد و فلج و خونریزی مغز یا پلاکهایی که در مغز بوجود می آید را درمان می‌کند.
• علت اینکه به این دارو انفیه گفته می‌شود این است که “انف” در لغت عرب به معنی بینی است، لذا به هر دارویی که از طریق بینی استفاده شود اصطلاحا انفیه گفته می‌شود. واژه انفیه برای داروهای جامد به کار می رود که از طریق بینی استفاده میشوند.
• در انگلیسی به آن Snuff گفته می شود و عمل استفاده از آنرا sniff گویند.
• در گذشته استفاده از انفیه بیشتر رواج داشت و به دلیل عدم آشنایی نسل های جدید با انفیه، دید بدی نسبت به آن وجود دارد. به صورتی که برخی افراد که آشنایی با انفیه ندارند، آنرا نوعی اعتیاد مثل سیگار یا ناس و… می دانند. اما تاکنون هیچگونه وابستگی و اعتیادی در اثر مصرف انفیه مشاهده نشده است.
• در گذشته افرادی بودند قوطی کوچک انفیه همیشه درجیب داشتند یا انگشترهایی داشتند که زیر نگین آن انفیه می گذاشتند و هر وقت نیاز بود نگین راجابجا می کردند و نزدیک بینی می کردند، بعد انفیه عطسه می زدند که این سنت بسیارخوب بود و کمتر کسی هست در این زمان خود را از این طریق ها وادار به عطسه کند.
• در سالهای نه جندان دور انفیه موجود در عطاری های ایران در شیشه هایی شبیه شیشه های کوچک گلاب بود که از پاکستان به کشور وارد می شد. البته در سالهای اخیر به دلیل روی آوردن مردم به طب سنتی ساخت انواع انفیه رونق گرفته و می توان انفیه های مختلفی در بازار پیدا کرد که ساخت ایران است.

فوائد عطسه

• در طب سنتی تاکید بسیاری به عطسه شده است و اعتقاد بر این بوده است که عطسه رطوبت اضافی بدن را خارج می کند و می توان در تعدادی از احادیث نیز این مورد را یافت. اکنون که قرص های زیر زبانی برای احیای حالت تنفسی و افت غیرعادی فشار داده می شود شاید مردم از اثرات داروهای عطسه آور غفلت بورزند.
• عطسه در فنون پیشگیری و درمان حائز اهمیت فراوان است، از جمله از فن عطسه میتوان برای جلوگیری از بروز سکته ها استفاده نمود.
• داروی عطسه آور ( انفیه ) باید در جعبه داروهای خانگی همیشه حضور داشته باشد و به محض احساس ناراحتی در سینه یا سر و احساس خفگی و تنگی سینه بوسیله انفیه با ایجاد عطسه های فراوان جریان خون را در قلب یا مغز از لختگی منحرف نموده و خطر را رفع کنند.
• عطسه جریان خون را در سر تسریع و عروق و جریانهای درون بافتی را جارو می کند.
• عطسه چشم را تقویت و حس بینایی را قوی و خستگی را از تمام بدن می زداید.
• عطسه قلب و ریه ها و حنجره و حجاب سینه را از هر نوع رسوب پاک می نماید.
• هیچوقت جلو عطسه را نباید گرفت. در هر شرایطی کودک و بزرگسال فرقی نمی کند، اگر جلو عطسه خود را می گیرید، اگر بعد از مدتی بیماری سخت دچار شدید مثل صرع و یا تشنج مثل سکته و یا… کسی را جز خود ملامت نکنید.
• اگر مدت طولانی عطسه نکردید، گرچه ظاهرا سالم هستید، اما باید به سلامتی خود شک کنید و باید با انفیه سریعا خود را وادار به عطسه زدن کنید.
• اگر مغز سالم باشد قطعا با انفیه عطسه خواهید کرد، اگه نشد با انفیه های تند یا گرد فلفل عطسه کنید.
• عطسه کمک به دفع سودای مغز می کند.

فوائد انفیه و عطسه در روایات

• از امام صادق (ع) نقل شده است: عطسه بر بدن دوایی است که خداوند آن را نهاده است و بدن را از جذام، بادهای بدخیم، جلوگیری از جای گرفتن آب در چشم، باز کننده حفره های بینی و خروج مو از چشم ایمن می سازد.
• در روایتی دیگر از امام صادق (ع) نقل شده است: تا سه عطسه در روز را نشانه سلامتی و بیش از سه عطسه در روز را نشانه درد و بیماری دانسته‌اند. درمان عطسه فراوان انفیه با روغن مرزنگوش است و در روایتی فرمودند: عطسه از بینی بیرون نمی‌آید، بلکه از همه بدن می‌آید.
• از حضرت علی (ع) نقل است: استفاده از انفیه « ماده ای که اگر جلوی بینی بگیرند انسان چند بار مرتب عطسه می کند » سر را سالم و درمان تمام دردهای سر است. (تحف العقول صفحۀ ۹۵)
• به نقل از على بن یقطین به امام رضا (علیه السلام ) عرض کردم که در سرم ، سردى شدیدى حس مى کنم ، به گونه اى که چون بادى به من مى خورد، چیزى نمى ماند که از هوش بروم . امام در پاسخ برایم چنین نوشت : بر تو باد انفیه عنبر و زنبق ، پس از غذا خوردن ، تا به اذن خداوند جل جلاله عافیت یابى (طب الائمه (علیهم السلام ): ص ۸۷)
• امام موسی کاظم(ع) از پیامبر(ص) روایت کرده اند که ایشان فرمودند: عطسه کردن برای بیمار دلیل بر بهبودی یافتنش خواهد بود و باعث آسودگی بدنش خواهد بود.
• رسول گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: پنج چیز از سنت‌های ماست، حیا، حلم، حجامت، مسواک و عطر زدن. سه چیز از داروهای پیامبران است: حجامت، نوره و سُعوط (انفیه)